Het zout der aarde

We razen met meer dan 100 km/u naar een berg die maar niet dichterbij lijkt te komen. De wereld om ons heen is wit als een poolvlakte. Schijn bedriegt: de banden van onze 4x4 knerpen over een snoeiharde zoutkorst. Miljarden kilo's zout - gesorteerd in ontelbare hexagrammen - residu van een verdampte en inmiddels vergeten oceaan. Ingesloten geraakt en opgestuwd tot 4 km hoogte door de eeuwig bewegende tectonische platen. Je kunt de plaatjes zien en de verhalen lezen, maar dan nog is het niet voor te stellen hoe dit ooit ontstaan is.

Er ligt hier zoveel zout, dat alleen de randen van de Salar worden ontgonnen door hardwerkende zoutdelvers - dat blijkt voldoende om de zoutbehoefte van heel Bolivia te dekken. Wij maken onze eerste stop bij een dorp waar de grootste zoutverwerkende industrie van Bolivia is. Voor ons liggen overal zoutpyramides, opgeworpen door tanige mannen met grote droge handen: de zoutdelvers. Hard werk tegen een karige beloning. Een rondleiding aan een stel toeristen is een welkome financiele ondersteuning. Het vullen van een zakje zout levert minder dan 8 cent op. Desondanks veinzen we meer belangstelling dan we werkelijk hebben. Zout is zout. En ja dat moet in een zak. Wat anders? Maar goed we weten nu hoe lang het verhit moet worden, dat het gewicht van een kilozak zout zwaar onderhevig is aan willekeur, en dat het met een brander wordt dichtgesmolten.

Op de Salar blijkt het leuker te spelen met perspectieven dan met zout. Gekke foto's maken is een onontkoombaar gadget van de Salar. Dankzij de eindeloze monotomie van de zich herhalende witte hexagrammen vloeien afstanden als vanzelf ineen. De eindeloze witheid ontwricht elk gevoel voor verhoudingen, waardoor de meest surrealistische taferelen tot leven gewekt kunnen worden. Daan heeft een act met drumsticks bedacht, leeft zich uit en timmert zijn zussen op hun kop. Micky is meer een denker en projecteert Daan en Fleur zoals ze in haar ogen altijd zullen blijven: kleine broer en zus. En wij ouders kunnen eindelijk demonstreren hoe we onze kinderen in het gareel houden. Het oog van de camera legt alles genadeloos vast...

Slapeloze nachten
Overdag dromen we volop, 's nachts des te minder. Zodra de zon onder is, voel je de rap dalende temperatuur op je inwerken. De aanhaligheid van huiskat Gringo -door de kids vanwege verkeerde interpretatie omgedoopt in Pringles- zorgt ervoor dat we het onvermijdelijke nog even uitstellen. Na achten dringt de realiteit van een onverwarmd zouthotel (4000 m hoogte, winter) zich onweerlegbaar aan ons op. We zoeken de warmte in onze slaapzakken en kunnen deze zelfs onder een stapel dekens nauwelijks vinden. Draaiend en woelend worstelen we ons op te harde bedden naar de volgende ochtend.

En na een semi-slapeloze nacht staan we om zes uur op: de zonsopgang boven de zoutvlaktes moet spectaculair zijn! Toegegeven, de ontwakende wereld is fraai, maar met de kou dringt ook het besef door: het koudste moment van de dag is vlak na zonsopgang. Toch niet genoeg lamawollen truien ingekocht in La Paz. We lopen naar een plek waar we onbelemmerd kunnen aanschouwen hoe de zon uit zijn sponde kruipt en staan opeens oog in oog met een familie slaperige lama's die ons wantrouwig aankijkt. Zij hebben de trui aan die wij missen! Enigszins jalours zien we: zij hebben klaarblijkelijk wel lekker geslapen. Toch al verstoord verheffen zich statig op hun te dunne benen wandelen hooghartig van ons weg. De zon gluurt inmiddels over de bergrug en we geven elkaar en dikke knuffel. Deze is binnen!

Stof - heel veel stof
De drie daagse tour door de hoogvlaktes van Bolivia brengt ons niet alleen zout (en jeuk, want droog) maar ook stof, heel veel stof. We zien wervelwinden van stof en zandstormen door het desolate landschap razen. Af en toe worden we er door een gevangen en daalt het zicht tot nul. Per dag gaan de raampjes van onze dappere Landcruiser minder makkelijk open en dicht, om het op de laatste dag maar helemaal op te geven.

Fleur en Daan wanen zich in hun favoriete computerspel van Cars, telkens als we een andere Landcruiser inhalen en in dichte stofwolken achter ons laten. "Yeah!" roepen ze, en tegen de Robbert de chauffeur: "Jij bent de beste dirtrijder! Hier kan zelfs Takel niet tegenop." Robbert knikt instemmend en zegt meer tegen de auto dan tegen ons: "She's the best." Fleur en Daan hebben al weer een andere Landcruiser ontdekt die ons pad lijkt te snijden. "Die gaan we voorblijven! Kom op Robert!" Voor hen is het leven soms gewoon één groot spel. Maar een beetje gelijk geven we ze wel.