We hebben ons voorgenomen hier en daar te proeven van het echte leven in Latijns Amerika. We hebben dankzij Jan een lokale voetbalwedstrijd bezocht, de opzwepende ritmes en bewegingen van een Capoeira-school mogen ervaren en een middag meegedraaid op een basisschool in Praia do Forte - prachtige ervaringen die het echte Brazilie dichterbij brengen.
Onderbuikgevoelens
Ten afscheid heeft Jan beloofd ons mee te nemen naar de volksmarkt van Salvador, São Joaquim (=fotolink!). "Een ervaring die jullie nooit meer zullen vergeten." En dat klopt. Vanuit de beschermde omgeving van de VW-bus van Jan worden we diep ondergedompeld in de wereld van Latijns Amerika - geuren, kleuren, geluiden, de totale zintuigensensatie.
Jan gaat ons voor in een wereld van nauwe steegjes en binnenstraatjes die samen een labyrinth van indrukken opleveren. We zijn hier bij elkaar niet meer dan een half uur, maar de beelden zijn onuitwisbaar. Penetrante geuren van vlees en bloed, rijp fruit en kruiden vermengd met rotting, muffe geur van bezwete mensen, levende kippen en geiten - hier en daar urine. Dat alles in schimmig daglicht of zwakke gele peertjes. Mensen die dicht langs je heen stappen - niet begrijpend wat die blanken hier doen - flarden van onverstaanbare conversaties en klanken. En overal donkere half of geheel ontblote bovenlijven.
We lopen een binnenstraat uit en komen bij een klein haventje waar we even op adem kunnen komen. In de verre hoek van het kleine haventje scharrelen geiten en varkens door elkaar. "Oh wat schattig" roepen Micky en Fleur in koor. "Realiseer je wel dat alle beesten die je hier ziet voor de slacht zijn," waarschuw ik ze. Het dringt nog niet echt door. Nog geen twee minuten later lopen we langs een plank met vlees waar in het midden een afgesneden geitenkop prijkt ten teken dat het vlees vers is. Ik hoop dat niemand het ziet, want dit is wel erg confronterend. Een straatje verder staat een kruiwagen waarin een paar aan de poten vastgebonden geiten liggen. Iemand legt er achteloos een paar aan de poten vastgebonden kippen op - allen levend. "Ah, dat is toch zielig!!" roepen Micky en Fleur. "Dierenbeulen!" "Tja, dat is de manier waarop het in het grootste deel van de wereld gaat," sputter ik tegen. "Beesten worden nu eenmaal voor het vlees gehouden, en bij ons gaat het er vaak nog veel erger aan toe."
Stil protest
De volgende ochtend aan het ontbijt blijken Fleur en Micky besloten te hebben tot geweldloos verzet. Alles van vlees wordt terzijde geschoven: "Nee dat wil ik niet." Eerst denken we nog even dat ze geen trek hebben. Maar er schuilt meer achter. De dames hebben (zonder dat we het weten) besloten vegetarisch te worden. Niet onbegrijpelijk na de ervaringen van de dag ervoor, maar of dat de meest praktische timing is als je op wereldreis bent, valt te bezien... Daan heeft overigens totaal nergens last van en knaagt er des te enthousiaster op los, maar dit terzijde.
Wel wordt het vega-principe nu en dan wat losjes gehanteerd. Fleur eet een halve hotdog als de trek te groot wordt. Vervolgens slaat ze zichzelf bestraffend voor het hoofd: "Stoute Fleur." Toch wordt er nog zelden vlees gegeten door de dames. "Nee, ik ben Vega," is de navolgende dagen een veelgehoord motto. Fleur blijkt Het Geitenhoofd wel degelijk gezien te hebben. "Zijn tong stak uit zijn mond en er lag nog allemaal bloed onder." In ons streven onuitwisbare indrukken achter te laten bij de kinderen zijn we dit keer zeker geslaagd. Zolang het geen nachtmerries oplevert, blijft het binnen het acceptabele.
Ik ben vega - we zullen het nog vaak horen deze reis.
vrijdag 24 juli 2009
donderdag 23 juli 2009
Losgelaten - zonder vangnet
Zo voelt het even, wanneer Jan ons in de taxi naar de binnenstad van Salvador heeft gezet. Salvador, de meest Afrikaanse stad buiten Afrika. Kloppend hart van Samba en Capoeira. Een stad met drie en een half miljoen inwoners, de meeste woonachtig in sloppenwijken. Grootmoedig roept Jan voor de laatste keer de bestemming tegen de chauffeur `Elevador´ en daar gaan we.
Vlak daarvoor voor ons allemaal nog een laatste warme omhelzing en een breed zwaaiende arm die snel kleiner wordt. We gaan nu het diepe in en onze (o zo makkelijke) Nederlandstalige lifeline is doorgesneden. Al spreken we het niet uit naar elkaar, we voelen precies hetzelfde. Jan was verworden tot onze vraagbaak, onze gevraagde en ongevraagde raadgever, onze Lonely Planet-in-the-flesh.
De taxichauffeur zet ons keurig af onder aan de grote lift. De Elevador die de oude onderstad van Salvador verbindt met de nog oudere bovenstad waarin het schilderachtige Pelorinhou. Onderweg kunnen we met de taxichauffeur een voorzichtige conversatie opzetten in het Portugees. We voelen ons trots dat de vele lesuren niet om niet blijken. We redden ons goed met de meest elementaire woorden en zinnen. We worden begrijpen en begrijpen het merendeel van hetgeen teruggezegd wordt. We hebben dus toch een vangnet.
Vlak daarvoor voor ons allemaal nog een laatste warme omhelzing en een breed zwaaiende arm die snel kleiner wordt. We gaan nu het diepe in en onze (o zo makkelijke) Nederlandstalige lifeline is doorgesneden. Al spreken we het niet uit naar elkaar, we voelen precies hetzelfde. Jan was verworden tot onze vraagbaak, onze gevraagde en ongevraagde raadgever, onze Lonely Planet-in-the-flesh.
De taxichauffeur zet ons keurig af onder aan de grote lift. De Elevador die de oude onderstad van Salvador verbindt met de nog oudere bovenstad waarin het schilderachtige Pelorinhou. Onderweg kunnen we met de taxichauffeur een voorzichtige conversatie opzetten in het Portugees. We voelen ons trots dat de vele lesuren niet om niet blijken. We redden ons goed met de meest elementaire woorden en zinnen. We worden begrijpen en begrijpen het merendeel van hetgeen teruggezegd wordt. We hebben dus toch een vangnet.
zondag 19 juli 2009
Zomaar een voetbalwedstrijd in Bahia
-van uw verslaggever-
Vandaag zijn we deelgenoot van een echte streekderby: de voetbalwedstrijd tussen de jeugd van Imbassaí en Campinas. We parkeren de VW-bus van Jan in de schaduw van een palmboom in het plaatsje Areal, waar de wedstrijd wordt gespeeld, en lopen naar het veld. In een kleine open kiosk naast het veld wordt vers vlees verkocht - het wordt met een bijl op gewicht gehakt. Kinderen op paarden en ezels lopen nog over het veld op weg naar huis of andere bestemmingen.
Voorbeschouwing
De sfeer is voor de wedstrijd reeds broeierig. Hier staat een match te gebeuren. De dorpen in deze regio liggen dicht bij elkaar , dus het gaat om meer dan de winst: het gaat om de eer van het dorp en de familie. Om het veld heen staan familie en vrienden reeds druk te discussiëren. Bekenden worden met een brede lach en een wijds gebaar begroet. Het voetbalveld ligt als een soort plein in het hart van het dorp. Uiteraard is het een voetbalveld zonder gras - wel staat het onkruid kniehoog bij de zijlijnen. Correctie: bínnen de zijlijnen, die gevormd worden door wit zand wat contrasteert met de oranje ondergrond van het veld. De netten van de doelen worden met bakstenen op de grond gehouden. Enkele huizen liggen dicht tegen het veld aan. Het lijkt of de afmetingen van het veld zijn aangepast aan de beschikbare ruimte.
Bijna 20 spelers van Imbassaí staan bij de middencirkel gegroepeerd rond de coach die hen toespreekt en de tactiek doorneemt. De voorbespreking is afgelopen en de acht wisselspelers gaan in de schaduw achter een doel zitten in de wetenschap dat zij deze wedstrijd waarschijnlijk (weer) niet in actie zullen komen. Ze zijn te jong, te traag of gewoon niet goed genoeg. De beste spelers spelen - geen concessies omwille van de smeer. "Linksvoor Tiago moet je in de gaten houden, dat is de beste," tipt Jan, "en nummer 5 Junior, de spelverdeler. En verder de keeper Camelo. Hij is best goed, maar een beetje een heethoofd."
Imbassaí komt op voorsprong
De wedstrijd is begonnen en ontwikkelt zich in een gezapig tempo. Caio, de zoon van Jan speelt libero en fungeert als slot op de deur. Als het nodig is, jaagt hij zonder mededogen de bal over de zijlijn. Er zijn veel lange ballen en een enkele schermutseling voor het doel, maar beide goalies weten de bal buiten hun doel te houden. Linkerspits Tiago laat slechts een keer zien waarom hij in Imbassaí als het grootste talent van zijn generatie wordt beschouwd. Verder gebeurt er weinig opzienbarends, met uitzondering van een gele kaart voor Junior die water staat te drinken binnen de lijnen. De scheidsrechter ziet alles en oordeelt vrijwel zonder uitzondering kordaat en correct.
De tweede helft laat echter een heel ander beeld zien. Het begint met een gele prent die eigenlijk rood had moeten zijn wegens natrappen. Dan is er een lange bal van achter naar de spits van Imbassaí. De keeper van de tegestander komt uit en lijkt eerder bij de bal te zijn. De spits van Imbassaí strekt zijn been in een ultieme poging de bal te raken en schuift deze tussen arm en lichaam van de keeper door naast de linkerpaal in het doel. Een groot gejuich gaat op binnen en buiten de lijnen. Met enige tevredenheid zie ik dat ik het moment van scoren heb vastgelegd op foto. Leuk voor de jongens om later terug te zien, denk ik.
Intermezzo met vuilniswagen
Imbassaí lijkt door te drukken en krijgt nog een paar kleine kansen. Op het moment dat Imbassaí uitbreekt een doelrijpe kans lijkt te krijgen, komt bij het doel van de tegenstander een vuilniswagen met grote snelheid het veld op gereden. De chauffeur realiseert zich op het laatste moment dat er een voetbalwedstrijd gaande is en vermindert gas. De scheids legt het spel stil tot de vrachtwagen van het veld is en vervolgt om onduidelijke redenen met een vrije trap voor de thuispartij.
Dan herpakt de tegenstander zich en verlegt de druk naar de andere kant van het veld. Uit een enigszins onoverzichtelijke situatie slingert de rechterspits de bal voor het doel. De organisatie van de verdediging is even zoek en verschillende spelers van de tegenstander duiken uit het niets op voor het doel van Imbassaí. Met een droog schot scoort Campinas in de korte hoek. De stand is weer gelijk. De spelers van Imbassaí kijken elkaar aan en verwijten vliegen over en weer.
Het dreigt uit de hand te lopen
Hierna slaat de vlam in de pan. Allereerst wordt Junior van Imbassaí van het veld gestuurd wegens opnieuw drinken in het veld. Protesteren helpt niet en Imbassaí moet verder met een man minder. Vervolgens maakt Tiago aan de rechterkant van het veld een omhaal bij de zijlijn. Alle aandacht is gericht op de bal die richting doelmond verdwijnt. Vervolgens klinkt er een schreeuw van pijn en kijkt iedereen naar Tiago die nog steeds op de grond ligt en met een van pijn vertrokken gezicht zijn arm vasthoudt. Medespelers en tegenstanders lopen er naar toe. Enkele medespelers lopen met een van afschuw vertrokken gezicht kokhalzend weg. Het laat zich aanzien als een lelijke blessure.
Een van de spelers van Campinas bukt zich over Tiago heen en roept iets tegen hem. "Je verdiende loon, hoerenjong!" schijnt hij gezegd te hebben. Het dreigt nu uit de hand te lopen. Bijna alle spelers van Imbassaí ontsteken in woede en het dreigt op een handgemeen uit te lopen. Er wordt volop geschreeud, geduwd en getrokken. De keeper van Imbassaí steekt het hele veld over en zet een wilde achtervolging in op de gewraakte speler en wordt ternauwernood door medespelers en supporters in de kraag gevat en in toom gehouden. Enkelen gooien echter olie op het vuur door het op te nemen voor hun teamgenoot en zich provocerend op te stellen. Intussen rijdt een Fiat personenauto het veld op. Tiago blijkt een lelijke polsbreuk te hebben en wordt in allerijl naar het ziekenhuis in Salvador afgevoerd, zijn tante staat huilend naast de lijn. De scheidsrechter heeft intussen enkele rode kaarten getrokken, waaronder voor de gewraakte speler en de keeper van Imbassaí. 'Ik zei je toch dat het een heethoofd was', zegt Jan naast ons, met een grijns op zijn gezicht.
Wel of geen doelpunt
Enkele spelers van Imbassaí hebben aangegeven niet verder te willen spelen na alles wat er gebeurd is. Het elftal van Imabassaí bestaat nog maar uit een zevental spelers, waaronder enkele invallers. De tegenstander speelt met één man meer. Het krachts- en kwaliteitsverschil na de tragedie van Tiago en de nasleep, lijkt in het voordeel van de tegenstander uit te pakken. De druk wordt groter en groter. Tot het moment dat Imbassaí met een lange bal onder de druk uitkomt en drie aanvallers van Imbassaí vrij voor de keeper zet.
De linkerspits kopt gericht op doel en de bal verdwijnt over de vingertoppen van de doelman op de lat. De vingers van de keeper zijn in zijn uiterste poging de bal te keren verstrikt geraakt in het net - het halve elftal (en alle supporters) van Imbassaí ziet het net bewegen en denkt dat er gescoord is. Intussen is de bal van de lat af in het veld gestuit. Recht in de voeten van één van de invallers die de bal tegen de benen van de keeper aanschiet. In de rebound wordt door de derde aanvaller opnieuw tegen de keeper aangeschoten. Intussen is de rest van elftal van Imbassaí plus een aantal supporters naar de scheidsrechter gestormd om een doelpunt te claimen. Wederom grote consternatie in en om het veld. Zelfs de normaal rustige Jan staat op het veld.
Het bewijs voor ogen
Ik heb foto's van de aanval genomen en kijk de beelden na. Ik blijk het moment supreme op camera vastgelegd te hebben: de fractie van een seconde waarin bal de lat raakt en de vingers van de keeper in het net verstrikt raken. Ik vergroot het beeld uit op de camera en loop het veld in naar Jan. "Jan, hij was op de lat hoor, hier kijk zelf maar." Jan realiseert zich onmiddelijk wat dit beeld betekent en roept heftig gesticulerend de scheids er bij. "Não gol - não gol!" Van alle kanten komen ze op me af om de beelden met eigen ogen te aanschouwen. De volgende 10 minuten moet ik het beeld aan tientallen mensen laten zien - vooral teleurgestelde en ontgoochelde spelers van Imbassaí die dachten de overwinning te kunnen claimen. Telkens komen nieuwe mensen naar me toe om het beeld zelf te beoordelen. En iedereen komt tot dezelfde conclusie: Não goal...
De wedstrijd is inmiddels geneutraliseerd door de scheidsrechter. De uitslag blijft 1-1, maar Imbassaí wacht mogelijk nog een straf wegens wangedrag. De spelers van Imbassaí krijgen een donderpreek van de coach: ze hebben de naam van Imbassaí te schande gemaakt door hun gedrag! Met de staart tussen de benen druipen de tieners af om naar huis te gaan.
Naschrift
Eenmaal thuis kan Jan de beelden zelf goed bekijken - de bril en de computer zijn smos nuttige hulpmiddelen. Grijnzend komt hij uit zijn kantoor. "Als dit een profwedstrijd zou zijn geweest had deze foto op de voorpagina gestaan. Precies in de juiste miliseconde!!" Het was een enerverende wedstrijd en een geweldige ervaring voor ons allemaal!
PS: Tiago blijkt een gecompliceerde polsbreuk te hebben opgelopen. Hij is met zijn pols naar achteren neergekomen en het bot stak bijna door het vel. Hij zit tijdelijk in het gips en moet later deze week geopereerd worden. Zoals zovelen hier is hij niet verzekerd, maar de behandelend arts behulpzaam en vindingrijk. Hij werkt ook in een staatsziekenhuis en zal de rekening via dat ziekenhuis indienen. Als dat niet lukt, zal men in de gemeenschap van Imbassaí met de pet rond gaan om te proberen de kosten bij elkaar te krijgen. Zo werkt dat hier...
Vandaag zijn we deelgenoot van een echte streekderby: de voetbalwedstrijd tussen de jeugd van Imbassaí en Campinas. We parkeren de VW-bus van Jan in de schaduw van een palmboom in het plaatsje Areal, waar de wedstrijd wordt gespeeld, en lopen naar het veld. In een kleine open kiosk naast het veld wordt vers vlees verkocht - het wordt met een bijl op gewicht gehakt. Kinderen op paarden en ezels lopen nog over het veld op weg naar huis of andere bestemmingen.
Voorbeschouwing
De sfeer is voor de wedstrijd reeds broeierig. Hier staat een match te gebeuren. De dorpen in deze regio liggen dicht bij elkaar , dus het gaat om meer dan de winst: het gaat om de eer van het dorp en de familie. Om het veld heen staan familie en vrienden reeds druk te discussiëren. Bekenden worden met een brede lach en een wijds gebaar begroet. Het voetbalveld ligt als een soort plein in het hart van het dorp. Uiteraard is het een voetbalveld zonder gras - wel staat het onkruid kniehoog bij de zijlijnen. Correctie: bínnen de zijlijnen, die gevormd worden door wit zand wat contrasteert met de oranje ondergrond van het veld. De netten van de doelen worden met bakstenen op de grond gehouden. Enkele huizen liggen dicht tegen het veld aan. Het lijkt of de afmetingen van het veld zijn aangepast aan de beschikbare ruimte.
Bijna 20 spelers van Imbassaí staan bij de middencirkel gegroepeerd rond de coach die hen toespreekt en de tactiek doorneemt. De voorbespreking is afgelopen en de acht wisselspelers gaan in de schaduw achter een doel zitten in de wetenschap dat zij deze wedstrijd waarschijnlijk (weer) niet in actie zullen komen. Ze zijn te jong, te traag of gewoon niet goed genoeg. De beste spelers spelen - geen concessies omwille van de smeer. "Linksvoor Tiago moet je in de gaten houden, dat is de beste," tipt Jan, "en nummer 5 Junior, de spelverdeler. En verder de keeper Camelo. Hij is best goed, maar een beetje een heethoofd."
Imbassaí komt op voorsprong
De wedstrijd is begonnen en ontwikkelt zich in een gezapig tempo. Caio, de zoon van Jan speelt libero en fungeert als slot op de deur. Als het nodig is, jaagt hij zonder mededogen de bal over de zijlijn. Er zijn veel lange ballen en een enkele schermutseling voor het doel, maar beide goalies weten de bal buiten hun doel te houden. Linkerspits Tiago laat slechts een keer zien waarom hij in Imbassaí als het grootste talent van zijn generatie wordt beschouwd. Verder gebeurt er weinig opzienbarends, met uitzondering van een gele kaart voor Junior die water staat te drinken binnen de lijnen. De scheidsrechter ziet alles en oordeelt vrijwel zonder uitzondering kordaat en correct.
De tweede helft laat echter een heel ander beeld zien. Het begint met een gele prent die eigenlijk rood had moeten zijn wegens natrappen. Dan is er een lange bal van achter naar de spits van Imbassaí. De keeper van de tegestander komt uit en lijkt eerder bij de bal te zijn. De spits van Imbassaí strekt zijn been in een ultieme poging de bal te raken en schuift deze tussen arm en lichaam van de keeper door naast de linkerpaal in het doel. Een groot gejuich gaat op binnen en buiten de lijnen. Met enige tevredenheid zie ik dat ik het moment van scoren heb vastgelegd op foto. Leuk voor de jongens om later terug te zien, denk ik.
Intermezzo met vuilniswagen
Imbassaí lijkt door te drukken en krijgt nog een paar kleine kansen. Op het moment dat Imbassaí uitbreekt een doelrijpe kans lijkt te krijgen, komt bij het doel van de tegenstander een vuilniswagen met grote snelheid het veld op gereden. De chauffeur realiseert zich op het laatste moment dat er een voetbalwedstrijd gaande is en vermindert gas. De scheids legt het spel stil tot de vrachtwagen van het veld is en vervolgt om onduidelijke redenen met een vrije trap voor de thuispartij.
Dan herpakt de tegenstander zich en verlegt de druk naar de andere kant van het veld. Uit een enigszins onoverzichtelijke situatie slingert de rechterspits de bal voor het doel. De organisatie van de verdediging is even zoek en verschillende spelers van de tegenstander duiken uit het niets op voor het doel van Imbassaí. Met een droog schot scoort Campinas in de korte hoek. De stand is weer gelijk. De spelers van Imbassaí kijken elkaar aan en verwijten vliegen over en weer.
Het dreigt uit de hand te lopen
Hierna slaat de vlam in de pan. Allereerst wordt Junior van Imbassaí van het veld gestuurd wegens opnieuw drinken in het veld. Protesteren helpt niet en Imbassaí moet verder met een man minder. Vervolgens maakt Tiago aan de rechterkant van het veld een omhaal bij de zijlijn. Alle aandacht is gericht op de bal die richting doelmond verdwijnt. Vervolgens klinkt er een schreeuw van pijn en kijkt iedereen naar Tiago die nog steeds op de grond ligt en met een van pijn vertrokken gezicht zijn arm vasthoudt. Medespelers en tegenstanders lopen er naar toe. Enkele medespelers lopen met een van afschuw vertrokken gezicht kokhalzend weg. Het laat zich aanzien als een lelijke blessure.
Een van de spelers van Campinas bukt zich over Tiago heen en roept iets tegen hem. "Je verdiende loon, hoerenjong!" schijnt hij gezegd te hebben. Het dreigt nu uit de hand te lopen. Bijna alle spelers van Imbassaí ontsteken in woede en het dreigt op een handgemeen uit te lopen. Er wordt volop geschreeud, geduwd en getrokken. De keeper van Imbassaí steekt het hele veld over en zet een wilde achtervolging in op de gewraakte speler en wordt ternauwernood door medespelers en supporters in de kraag gevat en in toom gehouden. Enkelen gooien echter olie op het vuur door het op te nemen voor hun teamgenoot en zich provocerend op te stellen. Intussen rijdt een Fiat personenauto het veld op. Tiago blijkt een lelijke polsbreuk te hebben en wordt in allerijl naar het ziekenhuis in Salvador afgevoerd, zijn tante staat huilend naast de lijn. De scheidsrechter heeft intussen enkele rode kaarten getrokken, waaronder voor de gewraakte speler en de keeper van Imbassaí. 'Ik zei je toch dat het een heethoofd was', zegt Jan naast ons, met een grijns op zijn gezicht.
Wel of geen doelpunt
Enkele spelers van Imbassaí hebben aangegeven niet verder te willen spelen na alles wat er gebeurd is. Het elftal van Imabassaí bestaat nog maar uit een zevental spelers, waaronder enkele invallers. De tegenstander speelt met één man meer. Het krachts- en kwaliteitsverschil na de tragedie van Tiago en de nasleep, lijkt in het voordeel van de tegenstander uit te pakken. De druk wordt groter en groter. Tot het moment dat Imbassaí met een lange bal onder de druk uitkomt en drie aanvallers van Imbassaí vrij voor de keeper zet.
De linkerspits kopt gericht op doel en de bal verdwijnt over de vingertoppen van de doelman op de lat. De vingers van de keeper zijn in zijn uiterste poging de bal te keren verstrikt geraakt in het net - het halve elftal (en alle supporters) van Imbassaí ziet het net bewegen en denkt dat er gescoord is. Intussen is de bal van de lat af in het veld gestuit. Recht in de voeten van één van de invallers die de bal tegen de benen van de keeper aanschiet. In de rebound wordt door de derde aanvaller opnieuw tegen de keeper aangeschoten. Intussen is de rest van elftal van Imbassaí plus een aantal supporters naar de scheidsrechter gestormd om een doelpunt te claimen. Wederom grote consternatie in en om het veld. Zelfs de normaal rustige Jan staat op het veld.
Het bewijs voor ogen
Ik heb foto's van de aanval genomen en kijk de beelden na. Ik blijk het moment supreme op camera vastgelegd te hebben: de fractie van een seconde waarin bal de lat raakt en de vingers van de keeper in het net verstrikt raken. Ik vergroot het beeld uit op de camera en loop het veld in naar Jan. "Jan, hij was op de lat hoor, hier kijk zelf maar." Jan realiseert zich onmiddelijk wat dit beeld betekent en roept heftig gesticulerend de scheids er bij. "Não gol - não gol!" Van alle kanten komen ze op me af om de beelden met eigen ogen te aanschouwen. De volgende 10 minuten moet ik het beeld aan tientallen mensen laten zien - vooral teleurgestelde en ontgoochelde spelers van Imbassaí die dachten de overwinning te kunnen claimen. Telkens komen nieuwe mensen naar me toe om het beeld zelf te beoordelen. En iedereen komt tot dezelfde conclusie: Não goal...
De wedstrijd is inmiddels geneutraliseerd door de scheidsrechter. De uitslag blijft 1-1, maar Imbassaí wacht mogelijk nog een straf wegens wangedrag. De spelers van Imbassaí krijgen een donderpreek van de coach: ze hebben de naam van Imbassaí te schande gemaakt door hun gedrag! Met de staart tussen de benen druipen de tieners af om naar huis te gaan.
Naschrift
Eenmaal thuis kan Jan de beelden zelf goed bekijken - de bril en de computer zijn smos nuttige hulpmiddelen. Grijnzend komt hij uit zijn kantoor. "Als dit een profwedstrijd zou zijn geweest had deze foto op de voorpagina gestaan. Precies in de juiste miliseconde!!" Het was een enerverende wedstrijd en een geweldige ervaring voor ons allemaal!
PS: Tiago blijkt een gecompliceerde polsbreuk te hebben opgelopen. Hij is met zijn pols naar achteren neergekomen en het bot stak bijna door het vel. Hij zit tijdelijk in het gips en moet later deze week geopereerd worden. Zoals zovelen hier is hij niet verzekerd, maar de behandelend arts behulpzaam en vindingrijk. Hij werkt ook in een staatsziekenhuis en zal de rekening via dat ziekenhuis indienen. Als dat niet lukt, zal men in de gemeenschap van Imbassaí met de pet rond gaan om te proberen de kosten bij elkaar te krijgen. Zo werkt dat hier...
vrijdag 17 juli 2009
De wereldschool is geopend
Terwijl alle Nederlandse kinderen vakantie vieren, hebben wij onze eerste wereldschooldag gehad. Het begon met het uitstallen van alle boeken, schriften en hulpmaterialen. Een koffer vol - onze enige koffer en zwaarste reisatribuut. We wisten het eigenlijk al, maar zo uitgestald op tafel vormde zich een uitdagende hoeveelheid. De foto's spreken boekdelen!
T-shirts aan
"Klein beginnen" was het motto, dus eerst een leuk werkschrift uitzoeken. De kinderen hebben de eigen boeken bekeken en doorgebladerd - meester en juf de bundels met instructies. Bijna nog vergeten de speciaal gemaakte wereldschool t-shirts aan te trekken, maar met die eenmaal aan was het duidelijk: nu begint het echt! Een vreemd gevoel van opwinding maakte zich van ons meester: we gaan samen schooltje spelen! En we gaan het de komende maanden samen tot een goed eind brengen - dat weten we zeker!
Omgangsvormen
De eerste les - waarmee te beginnen? "Wat vind je de leukste vakken?" Fleur en Daan wilden graag rekenen, Micky begrijpend lezen. Om de beurt even uitleggen wat de bedoeling was, Micky aan de opdrachten zetten, even bij Daan langslopen om te zien hoe het bij hem gaat en weer terug naar Micky om te zien hoe het gaat. Het is vooral nog even wennen aan de omgangsvormen. "Doe je dat normaal ook in de klas tegen juf of meester? Nee, dan doen we het hier ook niet. We zijn even niet je vader of moeder, maar je meester en juf. Als de school dicht is, kunnen we het weer anders doen, maar nu moet het even zo." Het is voor iedereen ook heel duidelijk wennen dat ze zich alleen met de lesstof mogen bezighouden en geen vragen mogen stellen over andere dingen - en zich al helemaal niet bemoeien met de vragen van broer en zussen.
T-shirts weer uit - de school is afgelopen
Het is voor ons als ouders nog erg onwennig om uithet docentenboek te moeten voorlezen wat precies de bedoeling is, maar de instructies zijn erg duidelijk. Het valt ons op hoe gretig en geconcentreerd iedereen aan de gang is. Aan het eind van de les de opgaven nakijken en een plaatje uitzoeken voor in het schrift. Net echt! We vragen ons af hoelang dat zo zal blijven. Nu is alles tenslotte nog nieuw, maar zo enthousiast zullen ze vast niet elke dag zijn. Het gaf een vreemd soort voldoening toen de les afgelopen was en de t-shirts weer uitmochten. Al met al waren we bijna 2 uur met school bezig geweest. Een veelbelovend begin!
Daarna was het tijd voor een overheerlijk bord pasta en even uitbuiken. De middag hebben we tot groot vermaak van de kinderen gebruikt voor gymles. "Dinsdag weer!" was de reactie.
T-shirts aan
"Klein beginnen" was het motto, dus eerst een leuk werkschrift uitzoeken. De kinderen hebben de eigen boeken bekeken en doorgebladerd - meester en juf de bundels met instructies. Bijna nog vergeten de speciaal gemaakte wereldschool t-shirts aan te trekken, maar met die eenmaal aan was het duidelijk: nu begint het echt! Een vreemd gevoel van opwinding maakte zich van ons meester: we gaan samen schooltje spelen! En we gaan het de komende maanden samen tot een goed eind brengen - dat weten we zeker!
Omgangsvormen
De eerste les - waarmee te beginnen? "Wat vind je de leukste vakken?" Fleur en Daan wilden graag rekenen, Micky begrijpend lezen. Om de beurt even uitleggen wat de bedoeling was, Micky aan de opdrachten zetten, even bij Daan langslopen om te zien hoe het bij hem gaat en weer terug naar Micky om te zien hoe het gaat. Het is vooral nog even wennen aan de omgangsvormen. "Doe je dat normaal ook in de klas tegen juf of meester? Nee, dan doen we het hier ook niet. We zijn even niet je vader of moeder, maar je meester en juf. Als de school dicht is, kunnen we het weer anders doen, maar nu moet het even zo." Het is voor iedereen ook heel duidelijk wennen dat ze zich alleen met de lesstof mogen bezighouden en geen vragen mogen stellen over andere dingen - en zich al helemaal niet bemoeien met de vragen van broer en zussen.
T-shirts weer uit - de school is afgelopen
Het is voor ons als ouders nog erg onwennig om uithet docentenboek te moeten voorlezen wat precies de bedoeling is, maar de instructies zijn erg duidelijk. Het valt ons op hoe gretig en geconcentreerd iedereen aan de gang is. Aan het eind van de les de opgaven nakijken en een plaatje uitzoeken voor in het schrift. Net echt! We vragen ons af hoelang dat zo zal blijven. Nu is alles tenslotte nog nieuw, maar zo enthousiast zullen ze vast niet elke dag zijn. Het gaf een vreemd soort voldoening toen de les afgelopen was en de t-shirts weer uitmochten. Al met al waren we bijna 2 uur met school bezig geweest. Een veelbelovend begin!
Daarna was het tijd voor een overheerlijk bord pasta en even uitbuiken. De middag hebben we tot groot vermaak van de kinderen gebruikt voor gymles. "Dinsdag weer!" was de reactie.
zondag 12 juli 2009
Apies kijken
We worden wakker met het gefluister van kinderstemmen in onze oren. Micky Fleur en Daan hangen uit hun slaapkamerraam en kijken hun ogen uit in deze exotische wereld. "Kijk palmbomen en kokosnoten, daar een jonge struisvogel (blijkt een kip op hoge poten), apies! Apies!" Een troep schattige kleine apen met witte bakkebaarden en een maki-achtige staart springt van tak tot tak pal naast ons hutje.
Apies kijken - dat vat onze emoties treffend samen. Alles is zo anders dan alles wat we gewend zijn. Verwachtingen hadden we niet teveel gemaakt. Wat kun je tenslotte verwachten? Alles is toch anders! We worden omringd door wel twintig soorten fruitbomen, waarvan meer dan de helft voor ons volstrekt onbekend. Maar het is geweldig om een limoen gewoon aan een boom te zien zitten, of een mango (manga hier) of een passievrucht. Het is weer apies kijken als Zé, de terreinknecht, met een manchette voor je een palmboom inklimt om een paar kokosnoten te kappen. Waar twee soorten van blijken te bestaan. Een met klappermelk (zoetig water, heerlijk voor de dorst) en de ander voor de kokos. We voelen ons zo onwetend!
Het Bounty-cliché klopt!
We blijken in een paradijselijk oord beland. Een goed half uur lopen van ons eigen Bountystrand. Met aan de ene kant van het duin een maagdelijk wit strand met metershoge golven die zich bruisend en brullend omkrullen de kust en aan de andere kant van het duin een kabbelende rivier die enkele kilometers paralel loopt aan de kust en precies bij Imbrassaí in zee stroomt. En daartussen strandtentjes, parasols, cactussen en palmbomen gevormd naar de westenwind.
Wij kunnen het ons niet voorstellen, maar er zijn hier mensen die 200 meter van de kust wonen en al 30 jaar niet op het strand zijn geweest. Het strand is voor hen een gegeven: de scheiding tussen zee en land, geen bron van vemaak en genot. Zoals ook de natuur een gegeven is. Apies - telkens als we hen zien, zijn we verrukt. Voor de plaatselijke bevolking zijn ze zo gewoon als een troep spreeuwen voor ons.
Regen in het paradijs
Het is hier nu regenseizoen (wat hebben we ons toch goed voorbereid!?) We hebben al vescheidene tropische stortregens over ons heen gehad - maar vooral erg plaatselijk. Maken we dat ook eens mee. Het begrip 'mooi weer' kennen ze niet in deze streek waar de zon 330 dagen per jaar schijnt en het bijna altijd 27 graden is.
Verder blijken ze hier écht niets anders dan Portugees te spreken. We redden ons met handen, voeten, vriendelijke glimlachen en vooral dingen uitproberen - soms pakt dat voordelig uit, soms ook niet. Vooral omwille van al dat vriendelijke glimlachen naar elkaar, hebben we besloten Portugese les te volgen. Iedere ochtend klokslag 8 uur krijgen we de basisbegrippen uitgelegd door de vrouw des huizes. Het is grappig te merken dat dankzij een taalcursus de dingen om ons heen een naam krijgen en tot leven komen. Zonnestralen uit een onverwachte hoek.
dinsdag 7 juli 2009
De kunst van het loslaten
Het zit er op. Tenminste: het voorbereidende werk. De rugzakken zijn gepakt en alles past - we houden zelfs nog ruimte over. Morgen vertrekken we in alle vroegte. En 15 uur later liggen we moe maar voldaan onder de palmbomen te genieten van een tropische zonsondergang. Dan kunnen we alles van ons laten afglijden.
Dat moet ook wel, want de spanningen lopen die laatste dagen soms hoog op. Een grauw en een snauw liggen continu op de loer. We hebben al verschillende 'goede gesprekken' gevoerd met de kinderen - al realiseren we ons dat we het vooral beperkt blijft tot 'damage control' want de spanning zit in ons allemaal.
Dat hoort bij het aftellen en afstrepen: vriendjes en vrienden de laatste keer knuffelen, de laatste keer afscheid nemen van de opa's en oma's, afscheid nemen van favoriet speelgoed en knuffels, de laatste spulletjes opruimen, de laatste keer (vul maar in).
Jammer dan
En nog steeds lopen we onze lijstjes na - en steeds weer nieuwe lijstjes. Hebben we overal aan gedacht? Is alles nu geregeld? Ja alles is geregeld, alleen nog details. Al bleven er de afgelopen weken telkens kleine dingen opduiken waarvan we dachten: oh ja dat ook nog...
Van een vriend ontvingen we een boekje voor onderweg: de kunst van het loslaten. Dat zullen we de komende tijd volop leren. We kunnen niet anders - én we willen niet anders. We zullen niet alleen de vertrouwde omgeving van ons heerlijke thuis moeten loslaten. Ook onderweg zullen we zoveel prachtige plekken zien, mensen ontmoeten en avonturen beleven. En dat alles zullen we weer los moeten laten als we verder trekken... Maar dat is niet erg, daar doen we het juist voor: leren leven in het moment zelf en niet teveel plannen maken.
Er liggen nog maar een paar dingen vast op onze reis. De rest vullen we onderweg wel in. Bolivia? Chili? Namibie? We weten het gewoon nog niet. Leuk toch?
Maar voor vandaag hebben we nog maar een motto: dag dierbaar Nederland, tot over een half jaar.
Abonneren op:
Posts (Atom)
