Zomaar een voetbalwedstrijd in Bahia

-van uw verslaggever-

Vandaag zijn we deelgenoot van een echte streekderby: de voetbalwedstrijd tussen de jeugd van Imbassaí en Campinas. We parkeren de VW-bus van Jan in de schaduw van een palmboom in het plaatsje Areal, waar de wedstrijd wordt gespeeld, en lopen naar het veld. In een kleine open kiosk naast het veld wordt vers vlees verkocht - het wordt met een bijl op gewicht gehakt. Kinderen op paarden en ezels lopen nog over het veld op weg naar huis of andere bestemmingen.

Voorbeschouwing
De sfeer is voor de wedstrijd reeds broeierig. Hier staat een match te gebeuren. De dorpen in deze regio liggen dicht bij elkaar , dus het gaat om meer dan de winst: het gaat om de eer van het dorp en de familie. Om het veld heen staan familie en vrienden reeds druk te discussiëren. Bekenden worden met een brede lach en een wijds gebaar begroet. Het voetbalveld ligt als een soort plein in het hart van het dorp. Uiteraard is het een voetbalveld zonder gras - wel staat het onkruid kniehoog bij de zijlijnen. Correctie: bínnen de zijlijnen, die gevormd worden door wit zand wat contrasteert met de oranje ondergrond van het veld. De netten van de doelen worden met bakstenen op de grond gehouden. Enkele huizen liggen dicht tegen het veld aan. Het lijkt of de afmetingen van het veld zijn aangepast aan de beschikbare ruimte.

Bijna 20 spelers van Imbassaí staan bij de middencirkel gegroepeerd rond de coach die hen toespreekt en de tactiek doorneemt. De voorbespreking is afgelopen en de acht wisselspelers gaan in de schaduw achter een doel zitten in de wetenschap dat zij deze wedstrijd waarschijnlijk (weer) niet in actie zullen komen. Ze zijn te jong, te traag of gewoon niet goed genoeg. De beste spelers spelen - geen concessies omwille van de smeer. "Linksvoor Tiago moet je in de gaten houden, dat is de beste," tipt Jan, "en nummer 5 Junior, de spelverdeler. En verder de keeper Camelo. Hij is best goed, maar een beetje een heethoofd."

Imbassaí komt op voorsprong
De wedstrijd is begonnen en ontwikkelt zich in een gezapig tempo. Caio, de zoon van Jan speelt libero en fungeert als slot op de deur. Als het nodig is, jaagt hij zonder mededogen de bal over de zijlijn. Er zijn veel lange ballen en een enkele schermutseling voor het doel, maar beide goalies weten de bal buiten hun doel te houden. Linkerspits Tiago laat slechts een keer zien waarom hij in Imbassaí als het grootste talent van zijn generatie wordt beschouwd. Verder gebeurt er weinig opzienbarends, met uitzondering van een gele kaart voor Junior die water staat te drinken binnen de lijnen. De scheidsrechter ziet alles en oordeelt vrijwel zonder uitzondering kordaat en correct.

De tweede helft laat echter een heel ander beeld zien. Het begint met een gele prent die eigenlijk rood had moeten zijn wegens natrappen. Dan is er een lange bal van achter naar de spits van Imbassaí. De keeper van de tegestander komt uit en lijkt eerder bij de bal te zijn. De spits van Imbassaí strekt zijn been in een ultieme poging de bal te raken en schuift deze tussen arm en lichaam van de keeper door naast de linkerpaal in het doel. Een groot gejuich gaat op binnen en buiten de lijnen. Met enige tevredenheid zie ik dat ik het moment van scoren heb vastgelegd op foto. Leuk voor de jongens om later terug te zien, denk ik.

Intermezzo met vuilniswagen
Imbassaí lijkt door te drukken en krijgt nog een paar kleine kansen. Op het moment dat Imbassaí uitbreekt een doelrijpe kans lijkt te krijgen, komt bij het doel van de tegenstander een vuilniswagen met grote snelheid het veld op gereden. De chauffeur realiseert zich op het laatste moment dat er een voetbalwedstrijd gaande is en vermindert gas. De scheids legt het spel stil tot de vrachtwagen van het veld is en vervolgt om onduidelijke redenen met een vrije trap voor de thuispartij.

Dan herpakt de tegenstander zich en verlegt de druk naar de andere kant van het veld. Uit een enigszins onoverzichtelijke situatie slingert de rechterspits de bal voor het doel. De organisatie van de verdediging is even zoek en verschillende spelers van de tegenstander duiken uit het niets op voor het doel van Imbassaí. Met een droog schot scoort Campinas in de korte hoek. De stand is weer gelijk. De spelers van Imbassaí kijken elkaar aan en verwijten vliegen over en weer.

Het dreigt uit de hand te lopen
Hierna slaat de vlam in de pan. Allereerst wordt Junior van Imbassaí van het veld gestuurd wegens opnieuw drinken in het veld. Protesteren helpt niet en Imbassaí moet verder met een man minder. Vervolgens maakt Tiago aan de rechterkant van het veld een omhaal bij de zijlijn. Alle aandacht is gericht op de bal die richting doelmond verdwijnt. Vervolgens klinkt er een schreeuw van pijn en kijkt iedereen naar Tiago die nog steeds op de grond ligt en met een van pijn vertrokken gezicht zijn arm vasthoudt. Medespelers en tegenstanders lopen er naar toe. Enkele medespelers lopen met een van afschuw vertrokken gezicht kokhalzend weg. Het laat zich aanzien als een lelijke blessure.

Een van de spelers van Campinas bukt zich over Tiago heen en roept iets tegen hem. "Je verdiende loon, hoerenjong!" schijnt hij gezegd te hebben. Het dreigt nu uit de hand te lopen. Bijna alle spelers van Imbassaí ontsteken in woede en het dreigt op een handgemeen uit te lopen. Er wordt volop geschreeud, geduwd en getrokken. De keeper van Imbassaí steekt het hele veld over en zet een wilde achtervolging in op de gewraakte speler en wordt ternauwernood door medespelers en supporters in de kraag gevat en in toom gehouden. Enkelen gooien echter olie op het vuur door het op te nemen voor hun teamgenoot en zich provocerend op te stellen. Intussen rijdt een Fiat personenauto het veld op. Tiago blijkt een lelijke polsbreuk te hebben en wordt in allerijl naar het ziekenhuis in Salvador afgevoerd, zijn tante staat huilend naast de lijn. De scheidsrechter heeft intussen enkele rode kaarten getrokken, waaronder voor de gewraakte speler en de keeper van Imbassaí. 'Ik zei je toch dat het een heethoofd was', zegt Jan naast ons, met een grijns op zijn gezicht.

Wel of geen doelpunt
Enkele spelers van Imbassaí hebben aangegeven niet verder te willen spelen na alles wat er gebeurd is. Het elftal van Imabassaí bestaat nog maar uit een zevental spelers, waaronder enkele invallers. De tegenstander speelt met één man meer. Het krachts- en kwaliteitsverschil na de tragedie van Tiago en de nasleep, lijkt in het voordeel van de tegenstander uit te pakken. De druk wordt groter en groter. Tot het moment dat Imbassaí met een lange bal onder de druk uitkomt en drie aanvallers van Imbassaí vrij voor de keeper zet.

De linkerspits kopt gericht op doel en de bal verdwijnt over de vingertoppen van de doelman op de lat. De vingers van de keeper zijn in zijn uiterste poging de bal te keren verstrikt geraakt in het net - het halve elftal (en alle supporters) van Imbassaí ziet het net bewegen en denkt dat er gescoord is. Intussen is de bal van de lat af in het veld gestuit. Recht in de voeten van één van de invallers die de bal tegen de benen van de keeper aanschiet. In de rebound wordt door de derde aanvaller opnieuw tegen de keeper aangeschoten. Intussen is de rest van elftal van Imbassaí plus een aantal supporters naar de scheidsrechter gestormd om een doelpunt te claimen. Wederom grote consternatie in en om het veld. Zelfs de normaal rustige Jan staat op het veld.

Het bewijs voor ogen
Ik heb foto's van de aanval genomen en kijk de beelden na. Ik blijk het moment supreme op camera vastgelegd te hebben: de fractie van een seconde waarin bal de lat raakt en de vingers van de keeper in het net verstrikt raken. Ik vergroot het beeld uit op de camera en loop het veld in naar Jan. "Jan, hij was op de lat hoor, hier kijk zelf maar." Jan realiseert zich onmiddelijk wat dit beeld betekent en roept heftig gesticulerend de scheids er bij. "Não gol - não gol!" Van alle kanten komen ze op me af om de beelden met eigen ogen te aanschouwen. De volgende 10 minuten moet ik het beeld aan tientallen mensen laten zien - vooral teleurgestelde en ontgoochelde spelers van Imbassaí die dachten de overwinning te kunnen claimen. Telkens komen nieuwe mensen naar me toe om het beeld zelf te beoordelen. En iedereen komt tot dezelfde conclusie: Não goal...

De wedstrijd is inmiddels geneutraliseerd door de scheidsrechter. De uitslag blijft 1-1, maar Imbassaí wacht mogelijk nog een straf wegens wangedrag. De spelers van Imbassaí krijgen een donderpreek van de coach: ze hebben de naam van Imbassaí te schande gemaakt door hun gedrag! Met de staart tussen de benen druipen de tieners af om naar huis te gaan.


Naschrift
Eenmaal thuis kan Jan de beelden zelf goed bekijken - de bril en de computer zijn smos nuttige hulpmiddelen. Grijnzend komt hij uit zijn kantoor. "Als dit een profwedstrijd zou zijn geweest had deze foto op de voorpagina gestaan. Precies in de juiste miliseconde!!" Het was een enerverende wedstrijd en een geweldige ervaring voor ons allemaal!

PS: Tiago blijkt een gecompliceerde polsbreuk te hebben opgelopen. Hij is met zijn pols naar achteren neergekomen en het bot stak bijna door het vel. Hij zit tijdelijk in het gips en moet later deze week geopereerd worden. Zoals zovelen hier is hij niet verzekerd, maar de behandelend arts behulpzaam en vindingrijk. Hij werkt ook in een staatsziekenhuis en zal de rekening via dat ziekenhuis indienen. Als dat niet lukt, zal men in de gemeenschap van Imbassaí met de pet rond gaan om te proberen de kosten bij elkaar te krijgen. Zo werkt dat hier...